Ticari araçların trafik denetimlerinde yakalanan sigortasız sürücülerle ilgili Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) uygulamasında değişikliğe gidildi. Yeni düzenlemeyle, şirket adına kayıtlı aracı kullanan kişinin SGK kaydının bulunmaması durumunda doğrudan ceza uygulanması yerine, araç sahibiyle sürücü arasındaki ilişkinin incelenmesi öngörülüyor.
2021 yılından bu yana SGK ile il emniyet müdürlükleri arasında yürütülen çalışma kapsamında, trafik kontrollerinde ticari araç sürücülerinin sigortalılık durumları sorgulanıyor. Sürücünün SGK kaydı bulunmadığında trafik tutanağı kuruma gönderiliyor ve şirket hakkında kayıt dışı istihdam yönünden işlem başlatılabiliyordu.
SGK, SÜRÜCÜ VE ARAÇ SAHİBİNİ İFADEYE ÇAĞIRABİLECEK
Yeni düzenlemeyle birlikte, trafik tutanağında adı bulunan sürücü ile araç sahibi arasında geçmişte herhangi bir işçi-işveren ilişkisi veya SGK kaydı bulunmuyorsa otomatik ceza uygulanmayacak.
Bu tür dosyalar SGK denetmenlerine sevk edilecek. Sürücü ve işverenin ifadelerine başvurulabilecek. Taraflar arasındaki akrabalık ve arkadaşlık ilişkileri ile aracın emanet olarak kullanılıp kullanılmadığı araştırılacak. Hazırlanacak rapor doğrultusunda işlem yapılacak.
SİGORTASIZ İŞÇİ ÇALIŞTIRMANIN CEZASI 198 BİN LİRAYI AŞIYOR
Ticari araçta kayıt dışı işçi çalıştırıldığı tespit edilen şirketlere, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 102'nci maddesi kapsamında idari para cezası uygulanıyor.
Paylaşılan tutarlara göre yaptırımlar şöyle:
- İşe giriş bildirgesinin süresinde verilmemesi halinde 2 asgari ücret, yani 66 bin 60 lira,
- Aynı durumun bir yıl içinde tekrarlanması halinde her sigortasız işçi için 5 asgari ücret, yani 198 bin 180 lira,
- Sigortasız işçinin aylık prim ve hizmet belgesinde bildirilmemesi nedeniyle her ay 66 bin 60 lira,
- İşçinin ücret bordrosunda yer almaması nedeniyle her ay 16 bin 515 lira,
- Yasal kayıt ve belgelerdeki geçersizlik nedeniyle her ay 16 bin 515 lira ceza uygulanabiliyor.
KİRALIK ARAÇLARDA CEZA UYGULANMAYABİLİR
Kiralanan ticari araçları kullanan sürücülerin sigortası, aracı kiralayan gerçek veya tüzel kişi tarafından yapılmışsa araç sahibine bu kapsamda ceza uygulanmıyor. Bunun için araç kira sözleşmesinin yazılı olması ve taraflarca imzalanması gerekiyor.
KAZA DURUMUNDA ARAÇ SAHİBİNİN SORUMLULUĞU
Ticari aracı kullanan sürücünün trafik kazasında yaralanması veya hayatını kaybetmesi halinde araç sahibinin maddi ve hukuki sorumluluğunun gündeme gelebileceği belirtiliyor. Bu nedenle ticari araç sahiplerinin aracı kullanan kişiyle aralarındaki ilişkinin hukuki ve sigortalılık yönünden doğru şekilde düzenlenmesi önem taşıyor.