Fındık üreticisinin TMO’nun alım kriterleri ve düşük randıman nedeniyle yaşadığı sorunlar gündemdeki yerini korurken, AK Parti Trabzon Milletvekili Yılmaz Büyükaydın’ın açıklamalarındaki bazı ifadeler dikkat çekti. Büyükaydın, TMO’nun çürük fındık kabul oranının yüzde 3’ten yüzde 7’ye çıkarıldığını açıklarken, düşük randıman ve verim konusunda ise fındık bahçelerinin bakımına işaret etti. Açıklamalar, “Fındıktaki sorunun faturası üreticiye mi çıkarılıyor?” sorusunu gündeme getirdi.
AK Parti Trabzon Milletvekili Yılmaz Büyükaydın, TMO Trabzon Başmüdürlüğünü ziyaret ederek TMO Trabzon Başmüdürü Turgut Bingöl ve kurum yöneticileriyle fındık alımlarında yaşanan sorunları görüştü.
Büyükaydın, Trabzon’da TMO’nun fındık alım noktalarının 2’den 4’e çıkarıldığını, çürük fındık kabul oranının ise yüzde 3’ten yüzde 7’ye yükseltildiğini açıkladı.
TMO’DAN DÖNEN ÜRETİCİYE “AYIKLA, YENİDEN GETİR” ÇÖZÜMÜ
Ancak Büyükaydın’ın TMO’dan düşük randıman nedeniyle geri çevrilen üreticilere yönelik sözleri dikkat çekti.
Üreticinin fındığını yeniden ayıklayarak TMO’ya getirebileceğini belirten Büyükaydın şöyle konuştu:
“Ürününü seçip boşunu, işte küflüsünü, çürüğünü ayıkladıktan sonra kırığını veya yabancı maddesi varsa fındığın içinde bunları ayıkladıktan sonra tekrar randevusini alıp yine TMO’muza getirip bu fındığı teslim etmek üzere yine alım yapmakta hiçbir sıkıntı yok.”
Büyükaydın, ilk randevusunda ürünü kabul edilmeyen üreticinin, üründeki olumsuzlukları giderdikten sonra yeniden randevu alabileceğini ifade etti.
Bu açıklama ise TMO’nun alım kriterlerinin üretici üzerindeki yükünü yeniden gündeme getirdi. Fındığı kabul edilmeyen üreticinin ürünü yeniden ayıklaması, taşıması ve ikinci kez TMO’ya götürmesi gerektiği ortaya çıkarken, bunun üreticiye getireceği ek işçilik ve maliyet açıklamada yer almadı.
ÇÜRÜK ORANI YÜZDE 7’YE ÇIKTI AMA…
TMO’nun daha önce yüzde 3 olan çürük fındık kabul oranının yüzde 7’ye çıkarıldığını açıklayan Büyükaydın, bu oranın daha fazla artırılması halinde ise fındık fiyatının aşağıya düşeceğini savundu.
Büyükaydın, “Ha bu daha yukarıya çıkabilir mi? Bu da önümüzdeki günlerde konuşulabilir ama ne kadar yukarıya çıkarsak fındık fiyatı o kadar aşağıya gelecek” ifadelerini kullandı.
Üreticiden çürük, boş, küflü ve yabancı maddeleri ayıklamasını isteyen Büyükaydın, bunun hem üretici hem de TMO’nun depolama süreci açısından önemli olduğunu söyledi.
DÜŞÜK VERİMİ “BAKIMSIZLIĞA” BAĞLADI
Büyükaydın’ın açıklamasının en dikkat çekici bölümlerinden biri ise Trabzon’daki fındık bahçelerinin verimine ilişkin değerlendirmesi oldu.
Büyükaydın, yüksek randımanla ürün teslim eden üreticilerin ortak özelliğinin bahçelerine bakım yapmak olduğunu belirterek, bu üreticilerin dönüm başına 200-250, hatta 300 kilograma yakın ürün alabildiğini söyledi.
Ardından Trabzon genelindeki düşük verim konusunda şu ifadeleri kullandı:
“Bizim maalesef fındık bahçelerimizi bakımsızlıktan veya istenilen derecede gerekli hassasiyeti göstermediğimizden dolayı Trabzon için söylüyorum ortalama 49-50 kilograma kadar bir dönüm arazideki fındık tarımında verimliliği düştü.”
Büyükaydın böylece Trabzon’da dönüm başına verimin 49-50 kilograma kadar gerilemesinin nedenlerinden biri olarak bahçelerin bakımsızlığını ve gerekli hassasiyetin gösterilmemesini işaret etti.
PEKİ ÜRETİCİ NEDEN BAHÇESİNE BAKAMIYOR?
Büyükaydın’ın sözleri beraberinde başka bir tartışmayı da getiriyor.
Fındık üreticisinin son yıllarda artan gübre, ilaçlama, budama, işçilik ve hasat giderlerinden şikâyet ettiği bir dönemde, düşük verimin yalnızca bahçelerin yeterince bakılmaması üzerinden değerlendirilmesi tartışmaya açık bir yaklaşım olarak öne çıkıyor.
Nitekim Büyükaydın da açıklamasında işin bir “harcama maliyet meselesi” olduğunu kabul ederek, verim düştükçe üreticinin birim maliyetinin arttığına dikkat çekiyor. Buna rağmen üreticinin bahçesini istenilen seviyede tutabilmesi için karşı karşıya kaldığı ekonomik şartlara ilişkin somut bir destek veya çözüm açıklaması yapmıyor.
TMO’YU KONUŞURKEN OKLAR ÜRETİCİYE Mİ DÖNDÜ?
Açıklamanın başında üreticinin TMO alımlarında yaşadığı mağduriyetlerin çözülmesine vurgu yapan Büyükaydın, “Üreticilerimizin hiçbir şekilde mağdur olmaması için bugüne kadar hükümet olarak elimizden gelen ne varsa bunu yaptık, yapmaya da devam edeceğiz” ifadelerini kullandı.
Ancak açıklamanın devamında ortaya konulan çözüm önerilerinin önemli bölümü üreticiye yönelik oldu.
TMO’dan dönen üreticiye fındığını yeniden ayıklaması, çürük ve küflü ürünleri temizlemesi ve yeniden randevu alması önerilirken; düşük verim konusunda da bahçelerin bakımına dikkat çekildi.
Bu nedenle Büyükaydın’ın açıklamaları şu soruyu beraberinde getirdi:
TMO’nun fındık alım kriterlerinin tartışıldığı bir dönemde asıl sorgulanması gereken kriterler ve üretim politikaları mı, yoksa üreticinin bahçesine ne kadar baktığı mı?
Fındık üreticisinin TMO kriterlerinden üretim maliyetlerine kadar birçok başlıkta çözüm beklediği süreçte, bu sorunun cevabı önümüzdeki günlerde yapılacak yeni açıklamalarla daha da önem kazanacak.