Trabzon Ticaret Borsası (TTB), Yönetim Kurulu Başkanı Eyyüp Ergan, gazeteci Selahattin Özcan ve Merve Altuncu'ya açıklamalarda bulundu. Ergan açıklamalarında önceliği en önemli tarımsal ihraç ürünümüz fındığa vererek şu ifadeleri kullandı:
SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK GEREKLİ
“Yıllarca fındıkta alanları daraltalım, fındık üretimini azaltalım denildi. Bunun için yasa bile çıkarıldı. Dünyada neyin ve nerede üretimini azaltmak kar getirmiştir? Hiçbir şeyin! Hiçbir yerde. Tam tersi, söz konusu fındık olunca üretimi artırmak zorundayız. Borsa’da göreve geldiğimizden beri idarede sürdürülebilirlik gereği bunu yapıyoruz. Çok çalışıp, çok üretip, çok satıp, çok kazanacağız diyoruz. Çok üretirsek, maliyetleri düşürürsek birim alanda verimi artırırsak, kazanç da artar. Şu son zamanlarda sözü çok edilen faizlerin bile düşmesine katkı sağlar. Sonra dışarıya satıp çok döviz getireceğiz. İhracatla gelirimizi artıracağız.”
2 MİLYON TON ÜRETMELİYİZ
“Fındık alanlarımız yaklaşık 740 bin hektar. Bu alanların dönümünden 100 kilonun altında fındık alıyoruz. Oysa diğer üretici ülkelerde bu en az 200 kilonun üzerinde. Biz bunu 300 kilo ve üzerine çıkarmayı hedefledik. Birim alandaki masrafları maliyeti azaltıp, makineli tarıma geçmeyi de. Budama şekli ve değişik teknolojik şekiller ile fındığın üretimini arttırsak 300 kiloya Türkiye’deki üretimiz 2 milyon tonun üzerine çıkacak demektir. Böylelikle Türkiye’ye son yıllardaki gibi yılda 2 milyar dolar değil de, 4,5-5 milyar dolar getirilemez mi? Getirilir. Onun için bizim davamız, hedefimiz daha çok üretimdir.”
DİYETTE BİLE YERİ VAR
“En büyük üretici biz isek, bizim insanımız da fındığı fazlası ile tüketmeli. Çünkü fındık sağlığa da büyük katkısı olan bir ürün. Fındığın diyette bile yeri fazla. Günde 30 gram fındık tüketen, gereken proteini ve kaloriyi alıyor. İçinde bol lif olduğu için tokluğu bile sağlıyor. Dolayısıyla fındık sağlık açısından bakıldığında da çok gerekli bir gıda. Hele hele çikolata ile birleştiğinde güzel bir tat veriyor. Verdiği için de tüm dünya da bunu tüketiyor.”
İHRACATTA YÜKSEK SEZON OLACAK
“1 Eylül’de başlayan ihraç sezonunun geride kalan bölümünde 13’üncü hafta itibari ile 112 bin tona yakın iç fındığı ihraç ettik. Bunun karşılığında da yaklaşık 715 milyon dolar döviz sağladı. Ağustos sonunda sezon tamamlandığında ihraç miktarı 350 bin ton civarında olacak, ona göre de kazandığımız döviz artacaktır.”
DÜNYA PAZARINDAKİ YERİ ÇOK ÖNEMLİ
“Fındığın dünya pazarındaki değeri de önemlidir. Fındığımız burada ne kadar değer görüyor diye dünyadan takip ediliyor. Ben fındığımın kabuklusunu 3 dolara satar isem herkes 3 dolara satar. Almanya’da Hamburg Borsası falan yok. Fındığın borsası Türkiye’dir. Fiyatı Türkiye belirler. Amerika’da 60-70 bin ton civarında fındık oluyor hepsi inovasyon yapıyor, ürünü bir yere kapatıp öyle satıyor. Onlar kırıyor çikolataya batırıyor, eziyor öyle satıyor. Amerika’da birim fiyatları bu yüzden daha düşük olabilir.”
ÜRETİMİ ARTTIRMA MÜCADELESİ SÜRECEK
“Trabzon’da 65 bin hektar alanda fındık üretiliyor. Genelde de üretim yıllık 50 bin tonun altında kalıyor. Demek ki dekarda 100 kilonun çok altında fındık üretebiliyoruz. Buda demektir ki, fındığa biz gerekli değeri vermiyoruz. Gerekli değeri vermiş olsaydık Trabzon’da en az 90 bin ton fındık üretilirdi. Hatta 120 bin tona bile çıkılabilirdi. Bunun için verim ve kaliteyi arttırma projeleri ile çabalarımızı sürdürüyoruz. Üreticilerimizden hassasiyet ve katkı bekliyoruz. Fındık hastalık ve zararlıları ile mücadelemiz sürüyor. Özellikle çok tehlikeli olan kahverengi kokarca ile mücadeleye hazırlık yapıyoruz. Biyolojik mücadele için Samsun’daki Karadeniz Tarımsal Araştırmalar Enstitüsü’nde samuray arıcığı böceği yetiştirmek için laboratuvar kuruldu. Buna ihracatçı birliklerimizde büyük katkı sağlıyor. Bizlerde her türlü desteği veriyoruz.”
ÖRNEK BAHÇELER DİKKAT ÇEKTİ
“Borsa olarak 63 örnek bahçe yaptık. Sökülüp yeniden ve tek gövde şekli ile farklı sistemle dikilen yaşlı bahçeler üreticilerimizin dikkatini çekti. Belediyelerimizin de. Ortahisar Belediyesi ve Tarım İlçe Müdürlüğü ile 20 noktada daha ortak projeye uygulamaya başladık. Yenileme yapmak isteyen üreticilere de kucak açtık. Fidanlar temin edip, ücretsiz dağıttık. Çünkü gördük ki, daha önce kurduğumuz örnek bahçeden 275 kilonun üzerinde fındık aldık. Gelecek yıl daha da artacak, zamanla belki 400 kiloya çıkacak. 400 kilo fındık, dekar için çok iyi bir üretim. Yeri gelmiş iken, biz fındık alanlarının artmasından yana değiliz. Çünkü mevcut alanlar üretim için gerektiği gibi değerlendirilmiyor. O nedenle mevcut bahçelerin rehabilite edilerek üretimin arttırılmasının doğru buluyoruz.”
FİYAT SON DERECE GÜZELDİ
“Bu sezon TMO tarafından fındığa verilen fiyat çok iyi idi. Vatandaş da memnun oldu. Doların yükselmesi biraz fındık üreticisini yordu. Biz bunlara geçicidir diye bakıyoruz. Ülkemiz ekonomideki bu dalgalanmanın üstesinden gelecektir. Ben Türkiye’nin geleceğinin çok parlak olduğuna inanıyorum. Bunu da gönülden söylüyorum. Türkiye’nin önü açıktır. Göreceksiniz dünyanın imrendiği ülke olacağız.“
ÇAYI DA UNUTMAYALIM
“Bizi adeta fındık borsası olarak adlandırıyorlar. Onu da unutmayalım. Türkiye’de üretilen çayın yüzde 25’i Trabzon’da Of, Hayrat, Çaykara, Sürmene, Araklı ve Çağlayan Çatak’ta üretiliyor. En iyi çay da burada oluyor. Çay aslında bizim ekonomimizi etkilemiyor değil, etkiliyor ama fındık kadar değil. Borsa olarak başta acilen gerekli çay kanunu olmak üzere sektörle ilgili konularda üzerimize düşeni yapmanın çabası içindeyiz.”
VATANDAŞ KENDİNİ GÜVENDE HİSSETSİN
“Özellikle bizim dağ köylerimizde insanların hayvancılık ve süt üretiminden vazgeçmeye başladıklarına tanıklık ediyoruz. Tonya, Vakfıkebir, Akçaabat gibi bölgelerde süt inekçiliği ile alakalı yaptığımız teşebbüsler var. Cumhurbaşkanımızdan bakanlarımıza, milletvekillerimize kadar rapor göndererek, İŞKUR desteklerinin ev ekonomisi şekliyle üretim yapan ailelere kaydırılmasını istedik. Örneğin evinde 4-5 tane ineği olan, süt inekçiliği yapanlardan birini, İŞKUR kapsamında sigortalı ücret desteği verilsin dedik. Ama ne yazık ki bu doğru çabadan henüz bir sonuç alamadık. Alamadık ama umudumuzu kaybetmedik. Milletvekillerimizden, bakanlarımızdan gerekeni yapmalarını bekliyoruz. Böylelikle köyde, kırsalda kalmak isteyen vatandaş kendini güvende hisseder.”
FARKINDALIK YARATMAK
“Farkındalık yaratmak açısından turizm, tarım ve ticaret için çeşitli organizasyonlar, toplantılar yaptık. Onları inşallah pandemiden sonra tekrar bunları devam ettireceğiz. Konu ile ilgili taraflarla yaptığımız bu etkinlikler yararlı oluyor. Mesela fındık üreticisi vatandaş 10 dönüm yerde 1 ton fındık toplayamıyor. Bizim örnek bahçelerimizi görüp, toplantılarımızı da izleyip, 1 tonun şimdiden 10 değil de 4 dönümden alındığını görüp öğrenince fikri ve davranışı değişiyor. Fındık sadece fındık değildir. Fındık Karadeniz’de büyük kısmı bayanlar olmak üzere 25 bin kişiye istihdam sağlayan bir altın sarısıdır. Üretimin artması demek, istihdamın da yükseleceği anlamına gelir.”
FINDIK MERKEZİ İÇİN ÇALIŞIYORUZ
“Fındık ile ilgili her materyalin sergileneceği, fidanların yetiştirileceği, fındıklı mamullerin üretim şeklinin gösterileceği bir fındık merkezini kurmak için hazırlık yapıyoruz. Taslak projemiz hazır. Yer konusunda bir tespit ve seçim yaptık. Turizme katkı sağlayacak böyle bir projeyi hayata geçirmek en büyük hedeflerimizden biridir.”
DÜNYA FINDIK HAFTASI ÖVGÜ ALDI
“Dünya ürünü olan fındığa mahsus bir hafta yoktu. Buna da borsa olarak el attık. Ağustos ayının ikinci haftasının tüm dünya da kutlanması için gereken başvurularız yapıp, logo tespitinde bulunduk. Tescili için de başvurduk. Artık tüm dünyada her yıl Ağustos ayının ikinci haftası Dünya Fındık Haftası olarak kutlanacak. Bunun başlangıcını da bu yıl ilkini Trabzon’da organize edip, bir hafta süre ile de etkinlik yaparak gerçekleştirdik. Sektörde ulusal ve uluslararası düzeyde de kabul gördü, tebrik ve teşekkürler aldık. Bundan sonra etkinlikleri ülkemizin ve dünyanın her yerinde yapacağız, yapılacak. Bu gibi çalışmalar, kurduğumuz örnek bahçeler, Fındık Haftası, hasat günleri gibi etkinlikler tarıma verdiğimiz önemi gösteriyor. Trabzon Ticaret Borsası olarak eğer bu farkındalıklarla vatandaşımızın ve ülkemizin gözünde bir nebze değer kazandırabilirsek ne mutlu bize.”