Dünyadaki tüm uluslarda yenilebilir zeytinyağı genelde pişirmede kullanılır.Gliserol esterlerin ve yağ asitlerinin tirigliserit formu olan zeytinyağı, talep edilen gıdalar arasında en çok tüketilenlerdendir.İtalya, İspanya ve Yunanistanında içinde olduğu Akdeniz ülkelerinde ilk olarak yetiştirilen gıda ürünüdür.’Olea europaea’ olarak bilinen zeytin ağacının 3 küçük türü bulunmaktadır.Dünya’da zeytin üretiminin %70’i Avrupa bölgelerinde yetişirken, elverişli, uygun iklimde önemlidir.
Polifenol ve doymamış yağ içerikleri ile araştırmalarla beslenmede insan sağlığına etkilerini ortaya koymuştur.Zeytinin potansiyel faydası anti-inflamatuar ve antioksidan aktivite içeriğine sahip olmasından kaynaklı olurken, doymamış yağ asidi ve yüksek oleik asit varlığı ile obezite, tip 2 diyabet,metabolik sendrom, hipertansiyon ve aterosklerozis gibi kronik hastalık riskinin azalmasındaki rolü kanıtlanmıştır.Düzenli tüketimine bağlı olarak meme, kolon ve prostat kanseri gibi bazı kanserlerin gelişimini durduran , Alzheimer hastalıklarının riskini azaltıcı etkisiyle ortaya konmuştur.
Besinsel Özellikleri
1 kaşık zeytinyağının 119 kcal olduğu ve içerisinde doymamış yağ, lif, protein, E ve K vitaminlerini barındıran besin, diaçilgliseroller, total sterolleride mevcuttur.Zeytinyağında bulunan Lutein, β karoten ve total karoten içerikleri ile pigmentini oluşturmaktadır.Dünya’da farklı tür polifenol içerikleri bulunurken, İtalya Busano da daha fazla polifenol barındıran türü üretilmektedir.
Tüketimi ve Sağlığa Etkileri
Zeytinyağının kimyasal komposizyonu nasıl ekstrakte edildiği, kullanılan teknolojiye göre değişmektedir.Yağın üretiminde, zeytin meyvesi ezilir, sıkılır ve sıcak su ile tekrarlı baskı yöntemi uygulanarak rengi, aroması ve yağ asidi içeriği ile daha iyi polifenol içeriği oluşmaktadır.Bazı üretim teknikleri ile farklı polifenol yapıları meydana gelmektedir.
Yüksek içerikli fenolik kompozisyonu sistolik kan basıncının düzenlenmesinde, doymamış yağ asidi içeriğinin kemik yoğunluğu için tedavi edici etkisi, omega-3 yağ asidi ile metabolik sendrom, oksidatif strese karşı etkili özellikle kolon kanseri için faydası gözlenen, kronik inflamasyonu azaltıcı, intestinal bütünlüğün sağlanması ve mikrobiyal işlevin gelişmesinde yararları kaydedilmiştir.Kadınlarda meme kanserini %62 azaltıcı yönü, Alzheimer hastalıklarını %40 düşürmede etkileri olup, immün sistemi güçlendiren yönü araştırmalar sonucu desteklenmiştir.
Özetle; Altın sıvı olarak nitelenen zeytinyağının içeriğindeki polifenol, doymamış yağ, E ve K vitaminleri, omega 3 varlığı ile kronik hastalıkların önlenmesi ve özellikle antiinflamatuar ve antioksidatif etkisi düşünüldüğünde, eksikliğinde oluşan zayıf içerikli diyet planlarını tek başına tamamlayabilme özelliği ile bağışıklığın sağlanmasına desteği ve dengeli,yeterli beslenmede önemi büyük besin olarak kendini göstermiştir.
SAĞLIKLI GÜNLER DİLERİM..
